Prawa konsumenta - jakie zmiany od stycznia 2023 r.?

Zmiany w polskim prawie wynikają z implementacji unijnych dyrektyw: Omnibus, Towarowej oraz Cyfrowej.

Oto lista najważniejszych zmian:

Obniżki cen. Każdy sklep, który ogłasza promocję lub wyprzedaż, będzie musiał podawać oprócz aktualnej ceny także najniższą cenę z ostatnich 30 dni. W przypadku produktów będących w ofercie krócej niż 30 dni – najniższą cenę od rozpoczęcia sprzedaży do wprowadzenia obniżki. Nie ma takiego obowiązku, jeśli przedsiębiorca obniża cenę regularną bez ogłaszania promocji lub wyprzedaży.

Nowe zasady reklamacji. Zmieni się nomenklatura: zamiast „rękojmi” będzie „odpowiedzialność za niezgodność towaru z umową”. W pierwszej kolejności konsument będzie mógł żądać naprawy lub wymiany wadliwego towaru. Zwrot pieniędzy (częściowy lub całkowity) będzie możliwy w kolejnym etapie dochodzenia roszczeń. Korzystną zmianą jest wydłużenie do dwóch lat terminu domniemania, że niezgodność z umową istniała już w chwili zakupu. Sprzedawca będzie odpowiadał za wady przez dwa lata od wydania towaru, a w przypadku rzeczy używanych nie będzie mógł skrócić tego czasu do roku. Termin przedawnienia roszczeń reklamacyjnych zostaje wydłużony do sześciu lat.

Podwójna jakość. Zakazane będzie wprowadzanie na rynek towaru jako identycznego z tym, który jest sprzedawany w innych krajach UE, jeśli będzie się istotnie od niego różnił, na przykład składem.

 

Informacje na platformach handlowych. Konsumenci muszą być jasno informowani, czy podmiot oferujący towary, usługi lub treści cyfrowe jest przedsiębiorcą czy osobą fizyczną (wtedy konieczna jest czytelna informacja, że w tej relacji nie mają zastosowania przepisy chroniące konsumentów, na przykład nie ma możliwości odstąpienia od umowy).

Plasowanie ofert. Jeśli e-sklep umożliwia wyszukiwanie produktów, musi informować o głównych parametrach, które decydują o kolejności pojawiania się wyników. Konieczne będzie też wyraźne ujawnienie płatnej reklamy lub płatności dokonanej w celu uzyskania wyższego plasowania produktów w listingach.

Opinie konsumentów. Sklepy czy platformy zapewniające dostęp do recenzji produktów będą musiały informować, w jaki sposób weryfikują ich autentyczność oraz czy zamieszczają wszystkie opinie, czy tylko pozytywne. Wprost zakazane będzie też zamieszczanie fałszywych opinii.

Indywidualne dostosowywanie ceny. Jeśli sklep stosuje takie mechanizmy, będzie musiał o tym jasno poinformować klienta. Dotyczy to sytuacji, gdy cena jest ustalana dla konkretnego odbiorcy w zależności na przykład od jego lokalizacji, urządzenia, z którego korzysta, czy historii przeglądania produktów. Nie dotyczy to dynamicznego profilowania cen ani ich ustalania w czasie rzeczywistym, czyli mechanizmów, które opierają się na czynnikach niezwiązanych z profilowaniem konkretnego użytkownika.

Bilety na koncerty i mecze. Wprowadzony został zakaz wykupywania przez przedsiębiorców biletów tego typu za pośrednictwem botów, a następnie ich odsprzedawania konsumentom.

Towary z elementami cyfrowymi. Treści i usługi cyfrowe od teraz można reklamować podobnie jak wszelkie inne towary czy usługi. Przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za zgodność takiego towaru (na przykład programu komputerowego) z jego wersją próbną czy zapowiedziami. Będzie miał też obowiązek dostarczania klientom aktualizacji przez co najmniej dwa lata.

Umowy opłacone danymi osobowymi. Konsumenci zyskują ochronę nie tylko wtedy, gdy płacą za treści lub usługi cyfrowe (na przykład dostęp do aplikacji) pieniędzmi, ale także w przypadku, gdy regulują zobowiązanie swoimi danymi osobowymi. Będą obowiązywać takie same zasady, jak w odniesieniu do płatnych usług, na przykład będzie można odstąpić od umowy w ciągu 14 dni.

Photo by Cova Software on Unsplash