Rodzaje prowadnic w piekarnikach

Prowadnice wytłaczane, drabinkowe, teleskopowe - co ja różni, w które warto zainwestować?

Prowadnice piekarnika to metalowe lub formowane elementy, po których wysuwamy ruszty i blachy. W domowych piekarnikach spotykamy trzy podstawowe typy prowadnic: wytłaczane (wgłębienia na bocznych ściankach), drabinkowe (metalowe „szyny” na bokach komory) i teleskopowe (kompletne szyny z wyciąganym mechanizmem). Każdy z nich ma inne cechy, zalety i ograniczenia. Warto poznać ich charakterystykę, by świadomie wybrać urządzenie.

Prowadnice wytłaczane

Najprostszy i historycznie pierwszy typ prowadnic stanowią prowadnice wytłaczane – specjalne nacięcia (wyżłobienia) w emaliowanych ściankach piekarnika, w które wsuwa się brzegi blach i rusztów. Takie rozwiązanie jest tanie i łatwe w produkcji, a wnętrze piekarnika jest dzięki temu gładkie i łatwe do umycia (wystarczy zetrzeć zanieczyszczenia ze ścian). Z tego powodu prowadnice wytłaczane są też obecnie najpopularniejszym typem w wielu piekarnikach.

Jednak prowadnice wytłaczane mają istotne wady. Blacha przesuwa się po emalii i jest dość ciężko wsuwać ją do tylnej ściany – co może powodować zarysowania i szybsze ścieranie powłoki piekarnika. Przy wysuwaniu i wsuwaniu blach ścianki piekarnika bywają narażone na uszkodzenia, co w dłuższej perspektywie może obniżyć estetykę urządzenia. Podsumowując, prowadnice wytłaczane to rozwiązanie bardzo podstawowe: proste i tanie, za to mniej wygodne i bezpieczne. Dobrze sprawdzi się w najtańszych piekarnikach, ale dla osób często piekących, zwłaszcza duże i ciężkie potrawy, może okazać się niewystarczające.

Prowadnice drabinkowe

Wyżej od wytłaczanych plasują się prowadnice drabinkowe – metalowe listwy montowane w ścianach piekarnika. Blachę wsuwamy na odpowiedni stopień drabinki, jak na balkonowym grillu. To rozwiązanie solidniejsze niż wytłaczane: stalowa konstrukcja zabezpiecza ściany piekarnika przed zarysowaniem podczas wkładania gorących naczyń. Prowadnice drabinkowe można umieścić na kilku poziomach, co pozwala jednocześnie piec więcej blach niż w typowym systemie teleskopowym. Przy prawidłowym montażu blacha ślizga się stabilnie po metalowych „stopniach” drabinki, a nie po emalii.

Ich zaletą jest też łatwość demontażu – większość drabinek można wysunąć z zatrzasków w bok i dokładnie wyczyścić wnętrze piekarnika (np. spód i tylna ścianę). To ważne, bo boczne ścianki piekarnika mają gładką powierzchnię, a drabinki nie pokrywają całej ściany. Wadą tej konstrukcji jest jednak trudniejsze utrzymanie czystości samych drabinek – ich szczeliny i krawędzie czasem „biernie” zbierają tłuste osady i kurzo-tłuszcz. Dla wielu użytkowników drabinkowe prowadnice są dobrym kompromisem: trwalsze od prostych wytłoczeń, a przy tym nieco tańsze od w pełni teleskopowych mechanizmów.

Prowadnice teleskopowe

Zaawansowanym rozwiązaniem są prowadnice teleskopowe (często nazywane po prostu szynami teleskopowymi). To zestaw kilku połączonych ze sobą metalowych szyn, umożliwiających niemal całkowite wysunięcie blachy jak szuflady kuchennej. Wiodącą zaletą jest wygoda i bezpieczeństwo: przy lekkim szarpnięciu blacha płynnie wysuwa się na zewnątrz i zawsze zachowuje poziom, nawet gdy jest w pełni wysunięta. Korpus blachy nie przechyla się do przodu, więc pizza czy pieczeń pozostaje w naczyniu – nie ma ryzyka jej upadku lub wylania. Wbudowane blokady i funkcja stop dodatkowo zabezpieczają przed wysunięciem blachy zbyt daleko i wypadnięciem ciężkiego naczynia.

Teleskopowe prowadnice są zwykle montowane na bokach komory na 1–3 poziomach. Przykładowo, wiele piekarników Kernau standardowo ma prowadnice teleskopowe a wyjątek stanowią tylko najtańsze konstrukcje. Amica podkreśla, że ich prowadnice teleskopowe płynnie wychodzą z wnętrza komory, nie uginają się pod ciężarem potrawy, a działają nawet przy maksymalnym wychyleniu, a wbudowana funkcja STOP hamuje zbyt gwałtowne wysunięcie ciężkiej blachy. Większość poradników internetowych uznaje prowadnice teleskopowe za najlepsze rozwiązanie, gwarantujące wygodę i bezpieczeństwo – przy lekkim pociągnięciu wysuwają się z piekarnika, a blokada przy maksymalnym wysunięciu zatrzymuje blachę przed wypadnięciem.

Trzeba jednak pamiętać, że mechanizmy teleskopowe są droższe w produkcji, co zwykle przekłada się na wyższą cenę samego piekarnika. Nie wszystkie budżetowe modele je mają – część tańszych kuchni produkowanych jest nadal tylko z drabinkami lub wytłoczeniami. Warto wiedzieć, że prowadnice teleskopowe można dokupić oddzielnie i zamontować w wielu piekarnikach samodzielnie, jeśli początkowo ich nie było w komplecie.

Popularność rodzajów prowadnic w Polsce

Jak widać, prowadnice wytłaczane były przez lata najtańszym i najczęściej spotykanym rozwiązaniem. Wciąż w wielu podstawowych piekarnikach je znajdziemy, zwłaszcza w markach oferujących budżetowe urządzenia. Jednak wraz z rosnącą dostępnością tańszych technologii, w ofertach pojawia się coraz więcej modeli z prowadnicami drabinkowymi i teleskopowymi.

Z kolei w konkretnych markach proporcje bywają różne. Przykładowo u Boscha w serii piekarników do zabudowy na 60 cm przeważają drabinkowe prowadnice nad teleskopowymi. Widać więc, że nawet w renomowanej marce wiele średniopółkowych modeli wykorzystuje drabinki. U innych producentów, jak np. w większości piekarników Amica czy Samsung, projektuje się natomiast szerzej mechanizmy teleskopowe w średniej i wyższej klasie cenowej. Ogólnie można powiedzieć, że tele­sko­po­we prowadnice zyskują na popularności zwłaszcza w droższych i bardziej zaawansowanych modelach, zaś w tańszych urządzeniach wciąż przeważają rozwiązania drabinkowe lub wytłaczane.

Czy trzeba koniecznie wybierać piekarnik z prowadnicami teleskopowymi?

Wybór między rodzajami prowadnic zależy głównie od budżetu i tego, jak intensywnie korzystamy z piekarnika. Prowadnice teleskopowe z pewnością zapewniają najwyższy komfort obsługi – ułatwiają wstawianie i wyciąganie blach (nawet gdy są gorące i obciążone), zwiększając bezpieczeństwo pieczenia. Dla osób piekących często lub przygotowujących ciężkie potrawy (np. pieczenie dla większej rodziny), teleskopowe prowadnice są dużym udogodnieniem. Jeśli więc mamy możliwość dopłaty do takiego wyposażenia, warto je wybrać.

Jednak nie jest to absolutna konieczność. Piekarnik bez prowadnic teleskopowych nadal spełni swoje podstawowe zadanie – zwłaszcza jeśli ma solidne prowadnice drabinkowe. Takie drabinki też poprawiają wygodę i chronią ściany piekarnika przed zniszczeniem. Jeśli budżet jest bardzo ograniczony, można zaryzykować wybór modelu z wytłaczanymi prowadnicami – najlepiej upewniając się, że emalia jest dobrej jakości i ostrożnie obchodzić się z blachami. Przypominamy też, że nawet jeśli piekarnik początkowo nie ma prowadnic teleskopowych, można je później dokupić i zamontować (wiele serii budżetowych pozwala na montaż zwykłych prowadnic teleskopowych za dopłatą).

Podsumowując: najbezpieczniej i najwygodniej piec w sprzęcie z prowadnicami teleskopowymi, zwłaszcza jeśli piekarnik będzie intensywnie używany. Jeśli jednak nie jest to priorytetem, dobre prowadnice drabinkowe też zapewnią przyzwoity komfort. Prowadnice wytłaczane, choć najprostsze i tanie, warto traktować jako rozwiązanie awaryjne lub tymczasowe, gdyż mogą wymagać w praktyce większej ostrożności i częstszego sprzątania.

Image by fabrikasimf on Freepik

Gdy klikniesz w linki zamieszczone na MonitorPromocji.pl lub za ich pomocą sfinalizujesz zakup produktu, możemy od danego sprzedawcy otrzymać prowizję. Nie ma to jednak wpływu na to, które oferty i w jakiej kolejności publikujemy.